حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
641
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
بنويسيد ؛ بعد از وصول ، به صوابديد وزير خارجه ، اجلال نظام مىبرد مىرساند . كارهاى دفترى و گمركى شما همه صورت گرفته است . با كارگزار هم تا يك درجه اصلاحى به علت اين كاغذهاى سخت سهام الدوله و فرمايشات محرمانهء وزير ، شده است ؛ تا آخر سال آسوده خواهد بود . چه داند كسى غير پروردگار * كه فردا چه بازى كند روزگار جناب وزير را ملاقات نكردهام كه مطلع شوم در باب شيخ محمد آن تحريرات سابق شما را چه جواب نوشتهاند . معهذا ، فردا آدم مخصوصى مىخواستم بفرستم . چون نوشته است روز يكشنبه به شهر مىآيم ، فرستادن آدم را موقوف كردم كه بعد از ورود آدم بفرستم و كسب تكليف در باب بندر لنگه بكنم . خودم صلاح حال خودم را نديدم كه تا ده بيست روز از اين معامله نگذرد ، از وزير داخله و خارجه و وزارت جنگ ، هيچ يك ملاقاتى بكنم . سنگ در جاى خودش سنگين است . جناب حاج آصف الدوله را يك روز فاصله ملاقات مىكنم . براى ماها كارى نيست ، اگر آصف را براى سال نو سپهسالار زنده بماند ، خراسانى خواهد كرد ؛ آن هم در صورتى است كه اصل برقرار بماند . وزارت داخلهء عين الدوله ، تقريبا يك ماه ديگر وزارت اعظم خواهد شد . مشير - السلطنه هم وزير ماليهء صحيح حسابى است ، به علت آنكه گمرك و پستخانه هم راجع به اوست و فقط دفتر خارج است ؛ بهتر از اواخر شاه شهيد . امين الملك چيزى كه هست ، بطور يقين تا آخر سال بيشتر طول ندارد . مجلس عالى كه قرار دادهاند ، هفتهاى سه روز است . شاهزادههاى بيكار ، مخبر الدوله ، من ، حاج آصف الدوله ، وزير عدليهء سابق ، صدر السلطنه . از اين قبيل اشخاص ، محمد حسين ميرزا ، من و حاجى آصف كه قطعا نمىرويم . تا پاى جريمه هم قسم خوردهايم بايستيم و نرويم . پيوست چون مىدانم تفصيل استعفاى حضرت اجل اشرف اتابك اعظم را هركس به اختلاف نقل و بيان خواهد كرد و دور نيست جان مسئله و حقيقت امر بر شما پوشيده مانده اسباب ترديد خيالتان بشود ، اين است كه گزارش را به جهت اطلاع و استحضارتان مىنويسم . مدتى بود شرايط و مقتضيات ذيل را از اتابك اعظم مىخواستند : قرض كردن پانزده كرور پول . مطابق كردن جمع و خرج مملكت و نوشتن بودجهء جديد . فراهم داشتن سفر سيم فرنگستان . معترض نشدن به نوكرهاى شخصى بندگان اعليحضرت قدر قدرت . كه از عهده برآيند و معمول دارند . حضرت معظم له هم ، به طفره و تعلل گذرانيده ، قبول نمىفرمودند . از آنطرف هم ، تأكيدات سنجيده در اجراى مقاصد فوق داشتند .